h e t v a g e v u u r

dagelijks gebed  |  kunst  |  god  |  gebeden  | psalmen  |  catechismus  |  meatware  |  links

Meer info

Mei - oktober 2007
en ouder

Anja Meulenbelt kerk  
Impuls voor elke dag (IKON)  
Zinweb E-zine  
Kalender van het levenR 
Sporen van God (M.Vonkeman)
Kleurrijk Geloven (C. Nicolay)

Meer opvallende websites....

Thomas Oosterhout   
Antonius Oosterhout  
Bisdom Breda  
Parochie Heilige Geest Rijen

Beelden van Ron Mueck 

Ron Mueck maakt grootse Madame Tussauld-achtige beelden. Hij blaast de werkelijkheid op, waardoor aan de ene kant een soort vervreemding ontstaat en tegelijk een super-realisme. Bijvoorbeeld dit beeld van een zwangere vrouw in de National Victoria Gallery in Melbourne. Het beeld is gemaakt van fiberglas en het gezicht van silicone. Deze foto van de jonge moeders die het beeld bekijken bevestigt haar herkenning. Leven wordt uitvergroot en dat ontroert. Mueck werkte aanvankelijk in de reclame. Sinds 1996 maakt hij life castings, super-realistische beelden. Het zijn kwetsbare portretten van mensen, van baby's tot bejaarden. Van heel klein tot reusachtig groot. Het bijzondere is dat hij 'gewone' mensen uitbeeldt: kinderen, bejaarden, zieken. Juist in heel 'gewone' situaties en met 'gewone' emoties. Dus geen glamour, Big Brother gedoe, geen sensatie. En juist het 'gewone' raakt je.

Over Ron Mueck. 
En kijk naar meer... en meer en hoe het gemaakt wordt en nog meer.

2 oktober | engelen

Engelbewaarder

Vandaag is het de feestdag van de heilige engelbewaarders. Was ik alweer vergeten. Gelukkig dat een parochiaan (een engel dus) mij daaraan herinnerde. Wat zijn die engelbewaarders precies? 

Psalm 91:
God vertrouwt je toe aan zijn engelen,
die over je waken waar je ook gaat.
Hun handen zullen je dragen,
je voet zul je niet stoten aan een steen.
Leeuw en adder zul je vertrappen,
roofdier en slang vermorzelen. 
(NBV)

Een engelen is een hulpje van God: Gods bode. Engelen brengen een boodschap over van God, beschermen mensen, zijn behulpzaam bij het sterven. Volgens de katholieke traditie heeft God speciale engelen aangesteld om de mens te beschermen, te begeleiden en te sturen. Zij moeten de mens behoeden voor kwade invloeden. Elke mens, dus niet alleen gelovigen, heeft een eigen beschermengel gekregen van God. Kerkvader Basilius de Grote (329-379) schrijft: "Iedere gelovige wordt terzijde gestaan door een engel om hem als een behoeder en herder naar het leven te leiden. " En kerkvader Hiëronymus (340-420) schrijft: "Hoe groots is de waardigheid van de ziel, want iedere ziel heeft vanaf de geboorte een engel toegewezen gekregen om over haar te waken." Ook volgens Thomas van Aquino heeft God aan iedere mens vanaf zijn geboorte een eigen engel. 

Als kind werd mij geleerd dat mijn engelbewaarder altijd op mijn rechterschouder meekijkt. Ik vond de afbeeldingen van engelen altijd zo mooi: jonge mannen met vleugels, sterk en met vrouwelijke gelaatstrekken en houding.
Later werd mij steeds duidelijker dat God een vertrouwen gevende Kracht is die mensen op veel verschillende manieren beschermt. Als een engel bewaart God mij. 

25 september | psalm

Naar psalm 8

God van alle leven,
hoe schitterend is uw kracht,
overal op aarde.
De open lucht en de zon
zetten ons in uw licht.
In de ogen van een mensenkind
zien wij uw levenslicht
dat aan alle haat een einde maakt.
Als we naar de hemel kijken,
het werk van uw handen,
naar de maan en de sterren
die U daar hebt aangeplakt,
dan vragen we ons af:
de mens is zo klein
en U geeft om hem.
Wat betekent die mens
dat U voor hem zorgt?
Bijna is hij een god,
stralend hebt U hem gemaakt.
Alles hebt U hem geschonken:
het groen van het struikgewas,
de tinten van de herfst,
alle kleuren van de bloemen en de dieren,
alles wat op aarde zijn weg zoekt.
God van alle leven,
hoe schitterend is uw kracht,
overal op aarde.

(samen gebeden in onze kerk,
 in de meditatieve viering van 21 september)

21 september | vieren

Verloren zoon

In de Mariakerk hebben we een inspirerende meditatieve viering gehouden rond de gelijkenis van de verloren zoon uit Lucas 15,11-32 en het beroemde schilderij van Rembrandt van Rijn.
In zijn boek Eindelijk thuis heeft Henri Nouwen zijn eigen geestelijk groeiproces aan de hand van dit schilderij en het bijbelverhaal uitgewerkt.  
Dit boek is voor veel mensen een grote inspiratiebron. Hillary Clinton noemt het zelfs het beste spirituele boek dat zij gelezen heeft, zo staat er op de achterkant van de laatste editie. Ik vind het inderdaad een zeer inspirerend boek.

De meditatieve teksten uit de viering kunt u lezen via deze link.

Om een indruk te krijgen van de spirituele rijkdom van dit werk van Henri Nouwen, volgt hieronder een stukje dat we ook in de viering gebruikt hebben.

.......Gods verlangen 

Het grootste gedeelte van mijn leven heb ik geworsteld
om God te vinden, God te kennen, God lief te hebben...

Nu vraag ik me af of ik wel genoeg heb beseft
dat God al die tijd voortdurend heeft geprobeerd
mij te vinden, mij te kennen en mij lief te hebben.
De vraag is niet: 'Hoe moet ik God vinden?'
maar 'Hoe moet ik mij door Hem laten vinden?'
De vraag is niet: 'Hoe moet ik God kennen?'
maar 'Hoe moet ik mij door God laten kennen?'
De vraag is niet: 'Hoe moet ik God liefhebben?'
maar 'Hoe moet ik mezelf door God laten liefhebben?'
God kijkt vanuit de verte naar mij,
wacht mij op, probeert mij te vinden
en verlangt er vurig naar mij in zijn huis te verwelkomen.

In de drie gelijkenissen die Jezus vertelt
als antwoord op het verwijt dat Hij 'met zondaars eet',
legt Hij de nadruk op Gods initiatief:
God is de herder die op zoek gaat naar het verloren schaap.
God is de vrouw die een lamp aansteekt,
het huis veegt en net zolang blijft zoeken naar haar verloren penning
tot zij die gevonden heeft.
God is de vader die op de uitkijk staat naar zijn kinderen,
die hen tegemoet snelt als zij terugkeren,
die hen omhelst, hen dringend verzoekt,
hen bidt en smeekt om thuis te komen...

Nee, ik moet hem beschouwen als degene
die naar mij op zoek is, terwijl ik mij verstop.
Als ik door Gods ogen kijk naar mijn verloren ik
en Gods vreugde ontdek bij mijn thuiskomst,
dan zal ik met minder angst en meer vertouwen door het leven gaan.

Als ik dit zeg, dan raak ik aan een reëel probleem,
namelijk dat van mijn zelfbeeld.
Accepteer ik wel dat ik het waard ben gezocht te worden?
Durf ik te geloven dat God er echt naar verlangt
om mij bij Zich te hebben?

(Uit: Henri Nouwen, Eindelijk thuis, Lannoo Tielt 1997, blz. 116 e.v. )

17 september | heiligen

Feestdag Hildegard van Bingen

O, helende kracht
die zich een weg baant!
Alles doordring je,
in de hoogte, op aarde,
in de afgronden overal.
Jij voegt en sluit alles ineen;
door jou drijven de wolken,
zweven de hemelen,
druppelen de stenen van vocht,
doen de bronnen hun beken opborrelen;
door jou ontspringt
het verfrissende groen
aan de aarde!
Je voert ook mijn geest naar de verte.
Jij waait je wijsheid in hem
en met de wijsheid de vreugde

(Hildegard van Bingen)

Voor meer informatie over deze mystica verwijs ik naar de pagina catechismus en kijk dan bij Hildegard van Bingen.

Er is ook een Nederlandse website rond Hildegard van Bingen. Daar is ook het prachtige commentaar van pater Henri Boelaars op de miniaturen van Scivias te lezen (hildegardvanbingen.nl).

(Webtip) Naast de bekende 'heiligensites'ontdekte ik nog de website heiligen-3s met heel veel informatie van Dries van den Akker s.j.

15 september | bijbel

Oudste katholieke bijbelvertaling op internet te lezen

(Bron: ANP) De transcriptie van de Leuvense Bijbel uit 1548, de oudste officiële Nederlandstalige katholieke bijbelvertaling, is vanaf overmorgen op internet te lezen. Dat heeft taalkundige Nicoline van der Sijs vandaag laten weten. Tot nu toe waren alleen ingescande pagina’s van de Leuvense Bijbel op internet te bekijken. De Leuvense Bijbel is het derde resultaat van dat project. Eerder verschenen de Statenvertaling uit 1647 en de Delftse Bijbel uit 1477 op het wereldwijde netwerk.

Lezen dus.

10 september | psalmen

Psalm

Psalmen laten me even niet los. Ik vond deze:

Schuilen

Toen wij dachten
dat zij niets
meer wist,
wilde ik nog iets
proberen met
een heel oud lied,
niet omdat we
verlangden naar
een laatste woord,
maar om met haar
te schuilen in
een psalm.

Ik zei: Ook
al ga ik
door een dal
van de schaduwen
des doods …

En zij: Ik vrees
geen kwaad.

En ik:
want Gij …

En zij:
zijt bij mij.

(Geert Boogaard,
uit: Niet Vergeefs, Callenbach 1984)

8 september | Maria

Feestdag van Maria Geboorte

Discussie vandaag onder de koffie: welke feestdag is het op 8 september? Wel iets met Maria. Natuurlijk het feest van Maria geboorte! Van slechts twee heiligen wordt de aardse geboortedag gevierd naast de hemelse geboortedag (overlijden): bij Johannes de Doper en vandaag bij Maria, de moeder van Jezus. Volgens de traditie wordt Johannes vóór zijn geboorte van de erfzonde bevrijd. Want het kind sprong op in haar schoot, toen Maria Elisabeth ontmoette. En Maria is vanuit de katholieke traditie meteen vanaf haar geboorte vrij van de erfzonde. Als Maria ter wereld komt begint de redding van de wereld en dat moet dus ook wel een bijzondere dag zijn. Op 8 september is in Jeruzalem de kerk ingewijd die gebouwd is op de plaats waar volgens de overlevering Maria geboren is. Het feest werd het eerst gevierd in het oosten sinds de zesde eeuw, onder invloed van het concilie van Efese (431), waar Maria officieel tot 'Moeder van God' ('Theotokos') werd uitgeroepen. Niet vergeten dus. Vandaag is het ook de feestdag van de heilige waarnaar ik vernoemd ben (H. Adrianus).

'Mooi weer op Maria Geboort
duurt acht weken voort.'

7 september | psalmen

Psalmen

Het onderdeel Psalmen van mijn website is helemaal gewijzigd. Diverse nieuwe psalmen zijn toegevoegd. Ik wil er ook een aantal kunstwerken bij plaatsen; niet alleen in teksten zijn psalmen verbeeld. Een voorbeeldje van zo'n aanvulling: 

Naar Psalm 137: Aan de oevers

Aan de oevers van de vreemde stroom
ver van mezelf
ver van ieder van wie ik hield
zat ik te huilen.
Zelfs mijn gevoel, mijn smaak, mijn oren,
mijn gedachten huilden.
Het huilen luchtte me niet meer op.
Mijn tranen vielen in die stroom in den vreemde
onopgemerkt en verworden tot zoet water.
Ze zeiden me: "Wees toch vrolijk,
dans en zing een liedje van je jeugd,
laat je hart spreken en zing!"
Hoe kan ik zingen, dansen, kleuren zien,
lief zijn, zachtheid voelen?
Ik mis nog liever mijn tong
dan dat ik hier en nu zing,
de dood is me liever dan het leven.
Ik mis nog liever mijn leven
dan dat ik hier
alleen onvervuld verlangen ben.
Wie is het die niets van me vraagt?
Met hem wil ik zingen,
met haar wil ik huilen.
Wie aanvaardt me zoals ik ben?
Wie kan het vuur van ooit
in mij ontdekken en bewaren?
Wie kan mijn dode verlangen beschermen
zoals je kleine groene sprietjes in de lente beschermt?
Ik wou dat iemand al die begrijpende,
eisende, wanhopige therapeuten, ouders,
pastors, verpleegkundigen, artsen
bij de enkels pakte en
hun hoofden verpletterde tegen de rots
aan wiens voet de vreemde stroom stroomt.

Piet Hein van der Veer

4 september | actueel

Sarah Palin: Oorlog Irak was opdracht van God (????)

De Amerikaanse inval in Irak was 'een opdracht van God', aldus heeft de Republikeins vice-presidentskandidaat Sarah Palin gezegd. De running mate van John McCain deed haar uitspraak in een speech die sinds kort op veel websites is te zien. Palin sprak in juni in haar kerk een groep studenten toe die leerden voor het predikantschap. Ze riep de studenten op om te bidden voor de Amerikaanse troepen in Irak en vertelde dat haar oudste zoon ook zou worden uitgezonden naar het land. "Onze nationale leiders zenden hen uit in opdracht van God. We moeten ons ervan vergewissen dat we daarvoor bidden - dat er een plan is en dat het Gods plan is." (Bron:DAG)

Waar hebben we dit soort geluiden meer gehoord? 
Geweld eindigt waar liefde begint...

29 augustus | erg

Maria verschijnt 2 september

De KRO presenteert maandag het nieuwe glossy Maria, in de stijl van Linda, Johan en Happinez. De officiële aankondiging mariaverschijnt voorspelt weinig goeds:

"De verschijning van Maria
Shoptips en spirituele seks
Lippenstift en levensvragen
Plukfruit en privégeheimen
Maria raakt je. 
Ze inspireert je, laat je lachen en prikkelt je zinnen. 
Ze geeft je een kijkje in het diepste van je ziel. 
Maar ze laat je er ook mooier uitzien. 
Maria is sexy, soms brutaal. 
Ze laat je proeven wat lekker is, laat je voelen wat bezieling is. 

In Trouw lees ik het volgende:
De glossy Maria is bedoeld om het aanbod van de KRO te verbreden en versterken. Met Anita Witzier op de cover in een oplage van 60.000. Wat wil de KRO met zo’n glossy? "Een nieuw publiek laten zien wie we zijn", zegt hoofdredacteur Renate van Iperen. Zij is al hoofdredacteur van de omroepbladen Mikro Gids en KRO Magazine. "Met onze radio, tv, internet en omroepbladen bereiken we de jongere doelgroepen te weinig. Maria is voor 'jonge vrouwen' tussen de dertig en vijfenvijftig, de opvoeders, geïnteresseerd in educatie en spiritualiteit, niet per se katholiek. Mannen hebben die interesses ook, maar vrouwen kopen de bladen. Mannen lezen mee". In Maria wordt alleen 'het gevoel' van de omroep overgedragen. "De sfeer is vrouwelijk, met een rijk beeld. Zo kunnen we laten zien wat de KRO ook is: levensgenietend en niet meer saai en braaf". Tegelijk is Maria duidelijk een product van een publieke omroep: "Dit blad is voor mensen met een venster op de wereld. We willen lezers aanzetten tot nadenken en tot actie om voor elkaar te zorgen, dat hoort bij de KRO", zegt de hoofdredacteur. "De redactie heeft een grote vrijheid", zegt Van Iperen. "Verhalen mogen sexy zijn en grenzen opzoeken, al is seks bij ons verbonden met liefde". Hoe die artikelen er uitzien en of Maria uit de kleren gaat, blijft onduidelijk tot aan de officiële lancering dinsdag 2 september.

Persoonlijk heb ik een heel ander beeld van Maria...

29 augustus | kerk in deze tijd

Oproep voor meer vrouwen in zondagslezingen

FutureChurch, onafhankelijke wereldwijde organisatie voor kerkvernieuwing, overhandigde begin deze week in het Vaticaan en aan kerkleiders wereldwijd een brief waarin gevraagd wordt om meer passages in de Schriftlezingen te selecteren waarin vrouwen voorkomen. Voor de petitie verzamelde de groep ruim 18.000 steunbetuigingen. FutureChurch klaagt aan dat vrouwen amper voorkomen in de teksten die momenteel worden gekozen voor de zondagslezingen. Passages over vrouwen die leiding geven in de Kerk komen al helemaal niet voor. “Daardoor wordt een vertekend en ongezond beeld gegeven van de Kerk”, aldus de brief. Een woordvoerder van de Amerikaanse Commissie voor de liturgie zei in een reactie dat de groep niet alleen staat met zijn vraag, waarvoor volgens hem een brede basis bestaat. (Bron: KerkNet)

28 augustus | religie en kunst

Kikker choqueert

De sculptuur van een gekruisigde groene kikker, gemaakt door de kunstenaar Martin Knippenberger,  blijft toch in het Museion-museum in de Noord-Italiaanse stad Bolzano hangen. Dat heeft het bestuur van de kunstinstelling gisteren met meerderheid van stemmen besloten. Ondanks de  oproep van het Vaticaan om het werk niet meer te laten zien. Paus Benedictus XVI beschouwt het als godslasterlijk. Volgens het bestuur is de kikker een kunstwerk en blijft het hangen zolang de expositie loopt. Wel heeft het werk een minder zichtbare plaats gekregen; niet meer in de entree maar  op de derde verdieping van het museum.

Het kunstwerk is een houten sculptuur van een groene kikker, gekleed in een lendendoek en met een bierpul in de ene en een ei in de andere hand. Het dier is aan handen en voeten aan een bruin kruis vastgespijkerd. De Duitse kunstenaar Martin Kippenberger beschouwde het werk als een zelfportret dat de levensangst van de mens weergeeft. Laetizia Regaglia, conservator van het museum verklaart: "Het werk toont de kunstenaar in een staat van diepe crisis, zijn gemoedstoestand op het moment, dat hij dit werk maakte". Het werk dateert uit 1990, 7 jaar voor Kippenbergers dood.

Inderdaad zo'n kunstwerk choqueert. Maar daarmee vind ik het nog niet godslasterlijk. Is het niet eigen aan kunst dat het altijd een gevoelige snaar moet raken? Kunst kan ontroeren, kan je hart verwarmen, maar kan ook je diepste raken en inslaan als een bommetje in je hart. Daarom is het kruis met het lichaam van de vermoorde Jezus, het symbool van christenen, zo'n sterk teken. Het moet je wel raken. Alsof de gekruisigde Jezus ons laat zien hoe 'Godgeklaagd' het is dat een mens vermoord wordt aan het kruis. Dat zou nooit moeten mogen en kunnen gebeuren! Het christelijk kruis is dan ook voor mij het teken bij uitstek van mijn geloof dat de dood, het geweld en het kwaad dat mensen elkaar aandoen niet het laatste woord kunnen hebben. Juist in dit gruwelijk teken van het kruis laat Jezus zien dat zijn boodschap, zijn leven, zijn liefde verder gaat dan de dood.

Mijn eerste opwelling toen ik deze kikker aan het kruis zag, was die van ontzetting. Ik dacht dit moet wel gemaakt zijn door een kunstenaar die erg van de natuur houdt en diep van binnen lijdt onder al het geweld dat dieren wordt aangedaan. Een gekruisigde kikker met een bierpul: we blijven er vrolijk onder, maar uiteindelijk is het godgeklaagd wat er met onze echte kikkers gebeurt.

21 augustus | webtip

Www.doolhoven.nl

De Stichting Doolhof en Labyrint doet onderzoek doen naar doolhoven en labyrinten in Nederland. Zij heeft ook een interessante website met allerlei informatie over doolhoven en labyrinthen in Nederland: doolhoven.nl. Zo vond ik op deze site: "In het christendom symboliseren labyrinten vaak de pelgrimstocht naar Jeruzalem, de zoektocht van de mens naar het hiernamaals, of meer algemeen een weg om nader tot God te komen. Ook werden labyrinten gebruikt ter boetedoening door monniken: er werd dan biddend op handen en knieën doorheen gekropen. Het labyrint op de vloer van de kathedraal van Chartres (begin 13e eeuw) geldt als het archetype van dit soort 'tegellabyrinten'. In Nederland vinden we ook dergelijke tegellabyrinten, zoals in de Sint Servaasbasiliek in Maastricht, die echter nog maar door weinig gelovigen 'gelopen' worden."

20 augustus | kerk in deze tijd

Opleving Dominicanen in Engeland

De Britse orde van de Dominicanen is aan het groeien na decennia van ledenverlies. Die aangroei wordt ongetwijfeld ook geïnspireerd door de uitstraling van sterke figuren als Timothy Radcliffe. Achthonderd jaar lang vervulden de Dominicanen een prominente rol in de katholieke Kerk, maar van 1963 tot 1984 verlieten 3.000 Dominicanen de orde en tegen 1975 werden 700 priesters opnieuw in de lekenstand geplaatst. Vandaag is meer dan de helft van de Britse Dominicanen jonger dan veertig. De Londense Dominicaan Timothy Gardner schrijft de groei – momenteel veertig nieuwe kandidaten in opleiding – toe aan de “herontdekking van het Dominicaanse charisma” en hij zegt: “Onze oprichting gaat terug tot de strijd tegen de Albigenzen, die een dualistische leer verkondigden over lichaam en ziel. In onze moderne wereld heeft iets gelijkaardig plaats.” (Bron: KerkNet) 

15 augustus | religie en het web

Katholiek nieuws krijgt eigen nieuwsportal

Op 15 augustus 2008 bestaat Isidorusweb zeven jaar. Mede daarom heeft Isidorusweb een nieuw inititatief genomen:  www.katholieknieuws.nl. Om altijd en overal het laatste katholieke nieuws op je scherm te krijgen van meer dan 100 nieuwsaanbieders. Op het moment dat één van de geselecteerde kranten en nieuwsbureaus een nieuwsbericht plaatsen, wordt deze op www.katholieknieuws.nl getoond. Het is niet meer nodig om meerdere websites te bezoeken om aan christelijk nieuws te komen. 

12 augustus 2008 | gebed

De rode draad van het vagevuur...

Mijn laatste bijdrage aan deze website was van 9 juni. De vakantie kwam er tussen en een aantal andersoortige bezigheden. Diverse mensen hebben mij gevraagd en gemaild of het nog iets wordt met die website. Ik probeer de draad weer op te pakken. Bij de voorbereiding op de weekendvieringen in het najaar, vind ik inspiratie in dit gebed van Theresa van Avila.:

In mijn hart

Mijn God, 
ik hoef niet naar de hemel te klimmen
om met U te spreken
en bij U mijn vreugde te vinden.
Ik moet mijn stem niet verheffen
om met U te praten.
Al fluisterde ik heel zacht,
U hoort mij reeds; want U bent in mij,
ik draag U in mijn hart...

Om U te zoeken,
heb ik geen vleugels nodig,
ik heb me enkel stil te houden,
in mijzelf te kijken,
me niet te verwijderen
van een zo hoge gast.

Als bij mijn broeder,
mijn beste vriend,
mag ik bij U vertoeven,
u zeggen wat mij kwelt,
U vragen mij te helpen:
ik weet dat Gij mijn God en Vader zijt
en ik - hoe onwaardig ook -
uw kind.

Theresia van Avila

9 juni 2008 | religie en het web

Nieuwe website: www.reliwiki.nl

Vandaag is reliwiki.nl on line gegaan. Het is de grootste database religieus erfgoed in Nederland met informatie met informatie over ruim 9.000 kerken, kloosters, synagogen en moskeeën in Nederland. Vertrekpunt voor de database is de collectie Jan Sonneveld, aangevuld met informatie uit diverse andere bronnen - via verenigingen, stichtingen en belangstellenden. De gebruikmaking van 'open' software (Google Earth en Wikipedia) maakt het mogelijk dat iedereen op eenvoudige wijze gegevens kan toevoegen: feiten, beschrijvingen, verhalen en foto's van religieuze gebouwen. Een redactiegroep onder leiding van het Gelders Genootschap, een belangrijke partner binnen dit project, draagt zorg voor de feitelijke betrouwbaarheid van de informatie op de website.

Doel van deze website is om als dynamische en gebruiksvriendelijke informatie- en kennisbron te dienen voor 2008 Jaar van het Religieus Erfgoed en daarna. Want ook na het themajaar is Reliwiki dé ontmoetingsplaats voor allen die zich interesseren en inzetten voor behoud van het religieus erfgoed (aldus de website).

9 juni 2008 | religie en kunst

Absolute aanrader: expositie Traces du Sacré (1)

Een heerlijk weekje eropuit geweest: naar Parijs. Veel gezien en bewonderd. Voor mij was de tentoonstelling in het Centre Pompidou een hoogtepunt. Tot 11 augustus is daar een overzichtsexpositie te zien, te ervaren, mee te maken van moderne religieuze kunst. Met de treffende titel: Sporen van het heilige. Voor informatie kijk op de website van het Centre Pompidou (met korte inleiding). 

Wat is de relatie tussen kunst en religie in de westerse cultuur? Dat is de hamvraag die in deze expositie telens terugkomt. Meer dan 350 werken van bijna 200 kunstenaars uit de gehele wereld (dus ook uit diverse grote musea) zijn verzameld. Uit de periode van ongeveer 1880 tot nu. Zij worden tentoongesteld in 24 zalen. De uitgewerkte thema's van de zalen geven een beeld van wat er zoal te zien is
1. Trace des dieux enfuis, 2. Nostalgie de l’infini, 3. Les grands initiés, 4. Au-delà du visible,
5. Absolu, 6. Révélations cosmiques, 7. Élévation, 8. Homo Novus, 9. Éden, 10. Eschatologie,
11. Apocalypse I, 12. Danses sacrées, 13. Spiritualités païennes,14. Éros et Thanatos, 15. Offenses, 16. Apocalypse II, 17. Homo homini lupus, 18. Art sacré, 19. Malgré la nuit, 20. Résonances de l’archaïque, 21. The Doors of perception, 22. Sacrifice, 23. Sagesses orientales en 24. L’ombre de Dieu.

Er is een uitgebreide catalogus uitgegeven waarin alle werken (en veel meer) beschreven staan. Het is een dikke pil, die we toch door Parijs hebben meegesjouwd. Dat loont zonder twijfel, nu kan ik daar enkele voorbeelden uit geven. Een heel sterk werk is het schilderij van Maurice Denis, Christ vert uit 1890 (in het echt te zien in de zaal Art Sacré en als omslag op de Catechismus van de Katholieke Kerk)

30 Mei 2008 | Geheim van het leven, openbaring en openbaarheid

Geheim van het leven

Er zijn in onze Nederlandse samenleving twee vreemde ontwikkelingen aan de gang, die mij beangstigen en sterk verontrusten. Enerzijds: geheimen en geheimhouding mogen niet meer. En anderzijds: overal in het openbare leven wordt de vrijheid van meningsuiting sterk beknot. Beide ontwikkelingen worden ingezet en gestimuleerd - zo is mijn indruk - door meer of minder conservatieve, christelijke krachten.

Wat een mens lever geheim houdt of in het geheim wil doen, moet wel verkeerd zijn zo is de mening van de meerderheid in onze maatschappij. Ja het wordt vaak als crimineel gezien of in het ergste geval zelfs een daad van terrorisme. Daarom is geheimhouding steeds meer passé. Alles moet openbaar worden. Gisteren las ik dat er in een dag in Nederland meer telefoontjes worden afgeluisterd dan in de Verenigde Staten gedurende het gehele jaar. De Tweede Kamer heeft beslist: al ons mailverkeer moet opgeslagen worden en meer dan een jaar bewaard. Geheimen worden steeds meer negatief gewaardeerd. Wij bewonderen de pers omdat die alles openbaar maakt. Journalisten worden gewaardeerd als zij wroeten in privé zaken. Het persoonlijke en intieme leven wordt publiek gemaakt. Emotie televisie met programma's als Big Brother en de Gouden Kooi zijn immens populair. Politie en OM mogen steeds verder gaan in het schenden van de persoonlijke levenssfeer. Natuurlijk met goede motieven, maar toch! Worden wij wel zo geholpen met al die openbaarheid?

Als christen moet ik toch protest aantekenen tegen deze ontwikkelingen. De belangrijkste zaken in mijn leven die houd ik liever voor mij zelf, privé en persoonlijk. Maar vooral: straks mag zelfs het grootste Geheim van het leven niet meer bestaan: God. 

De drang om alles in de openbaarheid te willen brengen, is een drijfveer die voortkomt uit een zucht om het leven te willen beheersen. Alsof je wanneer je alles weet, alles kunt voorkomen en beheersen. Wat een illusie!

En tegelijk merk ik dat er binnen onze samenleving steeds meer een sfeer van onvrijheid en onverdraagzaamheid ontstaat. Die in mijn ogen ook aangewakkerd wordt door christelijk rechts. Enkele berichten van deze onverdraagzame tijdgeest laten dit goed zien:

Uit de Telegraaf van gisteren: "De ChristenUnie ergert zich aan dichtregels in een tunnel te Dordrecht. Volgens fractievoorzittter Henk Mostert zijn ze in strijd met de bijbel en moeten daarom verwijderd worden. Het gaat om de regels ' Halleluja Jutteperen zongen ze toen' en 'Er ruist langs de wolken een boer op de fiets'. De laatste regel kan geassocieerd worden met de zin ‘Er ruist langs de wolken een lieflijke Naam’ van Johannes de Heer. ‘Lieflijke Naam’ verwijst naar God. De gewraakte versregels maken deel uit van een doorlopend gedicht.

De Veenendaalse SGP-fractie is boos over de reclameposter van Kellogg 's. Op de abriposter voor een nieuw graanontbijt staat Eva tussen de appels en een slang erbij. Eva is netjes bedekt: voor haar borsten hangen haar lange krullen en haar kruis wordt bedekt door een blad. 'Meer fruit dan vroeger', luidt de slogan boven de afbeelding. De SGP vindt de poster 'aanstootgevend en schokkend: alsof de zondeval niets is.' De landelijk afdeling van de SGP staat volledig achter de actie van de raadsfractie in Veenendaal. De partij vindt dat Kellogg's rekening moet houden met gelovigen.

Het moet niet veel gekker worden. Er zijn gelukkig ook christenen die hierom kunnen lachen. Ik kom hier op terug.

29 Mei 2008 | Kerk in deze tijd

Kardinaal Godfried Danneels biedt ontslag aan

BRUSSEL (KerkNet/Tertio) – Bij zijn 75ste verjaardag op 4 juni biedt kardinaal Godfried Danneels, de aartsbisschop van Mechelen-Brussel, de paus zijn ontslag aan. “De kans is groot dat Benedictus XVI hem vraagt nog enige tijd aan te blijven”, meent Peter Vande Vyvere, hoofdredacteur van het weekblad ‘Tertio’. “In het verhitte communautaire klimaat van vandaag vermijdt de Kerk beter dat er deining ontstaat over de benoeming van een nieuwe aartsbisschop voor het ‘unitaire’ bisdom Mechelen-Brussel. Een voor de hand liggende kandidaat die zich meteen als eenheidsfiguur opwerpt – zoals Danneels nu – is er voorlopig niet.” Het pas verschenen nummer van ‘Tertio’ brengt overigens een volledig dossier over kardinaal Danneels en diens opvolging. In een terugblik noemt de kardinaal zijn aanwezigheid tijdens de Nederlandse synode van 1980, het pausbezoek van 1985, de zaligverklaring van Damiaan en het conclaaf van 2005 de hoogtepunten van de voorbije dertig jaar als bisschop. Concrete plannen voor na zijn pensionering heeft hij niet, al wil de kardinaal dan vooral tijd vrijmaken voor gebed, lezen, wandelen en muziek beluisteren. Naast vele andere prominenten prijst ook gewezen premier Guy Verhofstadt de kardinaal als een verlichte kerkleider. ”Tegelijk staat hij natuurlijk in een kerkelijke traditie met een eigen visie op mens en staat. Dat tweede aspect kwam wel eens aan bod in commentaren op bekende ethische dossiers, onlangs nog in zijn homilie tijdens de paaswake in de Sint-Rombouts over het afscheid van Hugo Claus. Ik verheel niet dat ik daar moeite mee had”, aldus Verhofstadt.

Ik hoop dat hij nog enige tijd aanblijft...

24 Mei 2008 | Zelfdoding

De draaglijke zwaarte van het bestaan ... 
en de kracht van de heilige Geest

Gisteravond zijn we met ruim dertig jongens en meisjes gaan wandelen. Op zoek naar de Geest van God. Deze groep van 11, 12 en 13 jarigen bereiden zich voor op het Vormsel. De wandeling maakten we dit jaar samen met hun ouders. In kleine groepjes hadden ze opdrachten meegekregen. Als je wandelt gaat het gesprek makkelijker. MIdden in de natuur hebben we in een diepe stilte (ook pubers kunnen heel stil zijn!) iets ervaren van de kracht van de heilige Geest. Gods Geest hielp goed mee, bedankt...

Wandelend raakte ik onverwachts - de Geest waait waar immers zij wil - in een diep gesprek met een van de ouders. Over de zin en waarde van ons leven. Hoe jongeren daarmee bezig zijn, maar vooral ook hoe wij als ouders daarmee worstelen. De ouder vertelde vol emotie over een zelfmoord die hij in de familiekring meegemaakt. We bevraagden elkaar daarover en in ons gesprek liet de Geest ons 'iets' ontdekken. Ik doe een poging om een korte samenvatting te geven.

Of een mens zijn of haar leven als zinvol, zinnig ervaren kan, ligt niet alleen in eigen hand. De zin van ons (mijn) leven groeit in een samenspel van eigen inzet en van overgave. 
Om je leven als zinvol te kunnen ervaren is natuurlijk veel inspanning nodig, veel inzet. Iedere mens moet haar of zijn talenten leren ontwikkelen en ontplooien. Eigen interesses uitwerken, persoonlijke kwaliteiten ontplooien, hard werken aan je relaties en contacten. En genieten van het leven, van wat je doet, meemaakt en ziet. Je laten raken door wat je meemaakt. Dat is wat je zelf kunt doen: alles in het werk stellen om het leven als zinvol te kunnen ervaren. 
Maar dit alles (en wat is dat al veel!) is niet voldoende om de zwaarte van het bestaan te kunnen dragen, zo ontwikkelde ons gesprek gisteren zich. Er is naast de eigen inzet ook een openheid nodig, overgave, om in je leven de Geest van Gods Liefde te mogen ervaren. De Geest van God kan een mens de kracht geven om al die eigen inspanningen als betekenisvol te gaan zien. De heilige Geest kan je helpen om in je hart een diep besef van dankbaarheid te laten groeien: dankbaarheid dat je leven mag. Gods Geest helpt je om het (mijn) leven als zinvol te kunnen ervaren.

De heilige Geest inspireerde ons beiden door deze diepe levenswijsheid aan te bieden, een mooi cadeautje aan het einde van een drukke werkweek.

Vandaag las ik in de Volkskrant twee artikelen over zelfmoord, met als kop: Mag ik dood? Over mensen die het leven dermate zinloos ervaren, dat ze geen andere weg zien dan er uit te stappen. Mag of moet je dat toestaan of helemaal niet? Naar aanleiding van een film van het Humanistisch Verbond en HUMAN. (www.magikdood.nl). Rein Zunderdorp en Rob Jonquiére bepleiten van wel en Aleid Truijens vindt van niet. Voor beide opvattingen is iets te zeggen, vind ik -  leest de Volkskrant. Vanuit ons gesprek van gisteravond wil ik er nog wel een reactie bijgeven.

Wanneer we het leven als een geschenk ervaren, een gift (of noem het gave) van Gods Liefde, dan kunnen we daar dankbaar voor zijn. Dankbaar zijn... dat we het leven gekregen hebben. Het past dan ook niet om een geschenk terug te even aan de ontvanger. Het mooie van een geschenk is dat het een verrassing is, het overkomt mij. Misschien had ik iets anders gewild, maar als je een echt cadeautje krijgt, is het niet aan de ontvanger om het te veranderen. Dat doe je niet. Niet alleen uit respect voor de gever, maar ook vanwege het cadeau zelf. Een persoonlijk gegeven cadeau vergroot immers de waarde van mijn leven. En dan heb ik het nog niet over de liefde van waaruit een geschenk gegeven wordt. Aan iemand die zelfmoord wil plegen heb je altijd de verantwoordelijkheid om die persoon liefde te geven. Misschien  kun je hem of haar helpen om zich over te geven om dankbaarheid en zin in het leven te ontdekken met de kracht van Gods Geest.

Hét geschenk van het leven (dat je als mens bestaat) is een groots, geheimzinnig cadeau en het past helemaal niet om het aan God terug te geven. 

Maar ook: heel soms wordt een persoonlijk cadeautje toch teruggegeven. Niet om de gever te beledigen, maar omdat de schenker iets geschonken heeft wat als te groots, te duur of te bijzonder wordt ervaren. Wanneer de ontvanger zichzelf het cadeau niet waardig vindt. Onbeholpen en met schaamrood wordt het dan teruggegeven. Misschien dat mensen die volstrekt niet de zin van het leven en de dankbaarheid voor het bestaan weten te vinden, het leven terug mogen geven aan Gods Liefde. Want Gods Liefde is groter dan wij beseffen kunnen.

23 Mei 2008 | Positieve ontwikkelingen

Eerste vrouwelijke Anglicaanse bisschop in Australië

De eerste vrouwelijke Anglicaanse bisschop in Australië is niet bang dat haar wijding zal leiden tot een splitsing in de Anglicaanse kerkgemeenschap. "Er zijn al twintig jaar vrouwelijke bisschoppen in kerken overal in de wereld en dat heeft niet tot het verbreken van de eenheid geleid. Vrouwen zijn toch echt bekwame mensen?", zei de 51-jarige Kate Goldsworthy, die gisteren in de West-Australische stad Perth tot bisschop werd gewijd. De wijding van Goldsworthy werd mogelijk nadat de synode vorig jaar had bepaald dat niets de wijding van een vrouw tot bisschop in de weg stond. De synode bepaalde voorts dat plaatselijke kerken die de priesterwijding van vrouwen afwijzen, zich onder de hoede van een mannelijke bisschop kunnen stellen. De 51-jarige Goldsworthy is getrouwd en heeft twee zonen. Ze was in 1992 een van de eerste vrouwen die in Australië tot priester werd gewijd. Ze vat het niet als een belediging op als gelovigen haar wegens haar sekse niet als hun bisschop aanvaarden. “Ik zal me niet gekleineerd voelen,” zo verklaarde Goldsworthy eerder al in een interview aan het persbureau AP. “Ik vind het jammer dat zulke meningsverschillen bestaan en ik wou dat het anders was. Maar ik wil dat iedereen zelf inziet dat het vrouwelijk priesterschap iets is om te waarderen en te vieren.” (Bron: Kerknet)

22 Mei 2008 | Geloven nu

Onze Vader

Het IKON pastoraat is op haar website gestart met een project rond het Onze Vader. 
Een gebed is niet een eindpunt, het is eerder een begin. Jezus leert de mensen om hem heen het gebed dat we, 'Het Onze Vader' zijn gaan noemen.
Hoe kan Jezus aan alle mensen ná hem, één en dezelfde tekst geven om te bidden? Zijn alle mensen dan hetzelfde? Is het Onze Vader nog wel van deze tijd?
Het project ‘Onze Vader’ wil laten zien, dat dit éne, oude gebed zoveel dimensies heeft, dat het elke eeuw, elk jaar en elke dag weer anders is. 
Kijk op de website van het IKON.

11 Mei 2008 | Pinksteren

Pinksterbegin 

Wie luistert zich de weg
uit het lege lawaai
om innerlijk stilte te vinden

om dwars door de muur
van reclamekabaal
een ademtocht waarheid te winnen

wie schrikt van zichzelf
en weet ik moet leeg
om ooit te kunnen ontvangen

wie opent zijn hart
en smeekt om de Geest
dan de mens in wie God dit verlangde?

Inge Lievaert

15 April | Fitna

Christen - Fitna

Vicepremier Wouter Bos schreef SGP-leider Bas van der Vlies een brief over Wilders’ filmpje ‘Fitna’, waarin hij de vraag stelde: ‘Hoe zou je reactie zijn geweest als deze film over het christendom en de bijbel zou gaan?’ Van der Vlies antwoordde: ‘Met die vraag kan ik niets beginnen. Om de eenvoudige reden dat zo’n film niet te maken is.’ Speciaal voor Van der Vlies presenteert Freke Vuijst van Vrij Nederland een scenario voor een anti-christendom-film, gebaseerd op beelden van christelijke terreurdaden en uitspraken van christelijke leiders in Amerika. Niet grappig om te zien, maar wel confronterend (Vrij Nederland 12-4-2008) !

5 April

Huub Oosterhuis over zijn tien geboden in Trouw

Arjan Visser interviewde Huub Oosterhuis in Trouw over zijn tien geboden; Huub Oosterhuis nog altijd even actueel en scherp. Uit Trouw van 5 April:

"God is te doen. Dat is een uitdrukking die ik jaren geleden heb gebruikt. Zo zie ik het nog steeds. Zo goed zijn als God, heb ik het ook wel eens genoemd. Het is de God zoals die uiteindelijk, na vele pogingen en verbeeldingen uit joodse overleveringen – die we de Bijbel noemen – tevoorschijn is gekomen. Het is een stem die het niet over zichzelf heeft, maar over de weduwen, de wezen, de vreemdelingen – het is dat onvoorstelbare idee, dat solidariteit de zin van je bestaan is, dat je daarvoor op aarde bent. Die gedachte geeft een vervulling, een geluk dat niet te evenaren is: het is niet zinloos, er is hier iets te doen. Zo goed te zijn als God. Als er een God is, dan Die.”

„Ik heb gedachten over een leven na de dood, die zijn zo fantastisch dat ik ze niet prijsgeef. Wat is er mooier dan te denken dat je je geliefden weer terug gaat zien? Je hoeft me niet uit te leggen dat het onzin is, maar het is wel de mooiste onzin die ik ken. En is het eigenlijk wel onzin? Soms weet ik zeker dat het zo zal gaan, maar ik ga me niet verdedigen, ik ga niets uitleggen, ik ga niet zeggen dat je er net zo over moet denken. Ik voel het zo – soms, even – ik hoop het. Dat heb ik meegekregen, dat heb ik vastgehouden, het is de eenheid van mijn leven.”

28 Maart 2008

Reactie op Fitna
(uit de Volkskrant)

Goede Vrijdag: Johannes Passion

In de Mariakerk heeft kamerkoor Renasciate sereen gezongen uit de Johannes Passion van J.S. Bach. Een viering van eenvoud: de choralen, afgewisseld met het lijdensverhaal volgens het evangelie van Johannes. Het kamerkoor brengt Bach heel verstillend onder de muzikale leiding van Jerry Korsmit en met begeleiding door de pianiste Anna Ivanova. De teksten uit het evangelie waren genomen uit de Naardense Bijbel Vertaling. Echt een tekst om voor te lezen. De korte lijdensmeditatie heb ik verzorgd:

Goede Vrijdag

Op het net zijn diverse indrukwekkende versies van de kruisweg te vinden. Op mijn eigen website een virtuele kruisweg.. En niet te vergeten de Kruisweg van Den Hout op de website van Thomas. 

Nog meer kruiswegen:
- De kruisweg van de parochie uit de Heeg met teksten van bisschop Wiertz uit Limburg.
- De kruisweg van Armand Demeulemeester 
In de St. Sixtus Abdij van West-Vleteren (België) bevindt zich een kruisweg van Arman Demeulemeester (Ronse 11/10/1926 - 25/02/2002). Deze kruisweg is niet te bezichtigen, maar in de informatieruimte van het klooster zijn replica met uitleg te bekijken. 
- De kruisweg van Martin Linnartz
In de Sint Agneskerk van Bunde  tekende Martin Linnartz in 2004 de 14 staties van de kruisweg.
- De kruisweg in de Sint-Niklaaskerk van Liedekerke
De staties (schilderijen) zijn uitgevoerd door het atelier schilderkunst van de Gemeentelijke Academie voor Beeldende Kunst van Liedekerke.
- De kruisweg van Caulde Mazars 
- De kruisweg van Lisa Ruyter 
Schilderijen; prohject in het bisschoppelijk museum van Freising.
- De kruisweg van the Passionist Resurch Centre 
Met heel fijne tekeningen - zie voorbeeld. Onduidelijk van wie deze website eigenlijk is.
- Bijbel en kunst. Op deze website vindt u een verzameling van verschillende beroemde schilderijen. 
- De kruisweg van Ruud Bartlema. Te vinden op de website van de kerken in Amerongen en Leersum.
- De kruisweg van Frans Geenen: een spiegel voor al het persoonlijk en het collectieve lijden van de mensheid.
- The Ideal Copy: In zwart-wit foto's laat deeez! zich inspireren door de kruisweg.

20 Maart nieuwe website: spiritueel erfgoed

Sinds Palmpasen is de site spiritueel erfgoed online. De christelijke traditie is waardevol. Dat is het vertrekpunt van deze nieuwe website. De site wil aan de hand van interviews en informatie een beeld geven van het veelkleurig spectrum dat christelijke tradities in de Nederlandse samenleving vertoont. Niet om te scheiden, maar om te zoeken naar wat zij in elkaar herkennen.
De site bestaat uit twee onderdelen. Enerzijds een thematisch gedeelte en anderzijds een gedeelte met informatie en ondersteuning. In het thematische gedeelte wordt om de twee maanden een bepaalde thema belicht vanuit verschillende christelijke spirituele tradities. Daarmee lijkt de site op een digitaal tijdschrift, maar dat is het ook weer niet, de diverse thema’s blijven open voor aanvulling zodat gaandeweg dossiers ontstaan. Het eerste thema van Spiritueel Erfgoed is Pasen.

Goede Week: Jezus van Nazareth

Hij kende de mensen van binnen
wist wat er was in ons hart
haat en verraad
doornen en spijkers -
toch, niet te geloven
heeft Hij ons liefgehad
Hij kende de mensen van binnen
achter het masker zo arm
lachend uit angst

bijtend uit pijn
van groter te willen
een godje willen
en maar mens te zijn
Hij kende de mensen van binnen
wist dat de dood er op stond
maar vroeg om opnieuw te beginnen
stem uit een mensenmond
Inge Lievaart
We gedenken hem, die wees op

Inge Lievaert

Dit gedeelte uit een groter gedicht van Inge Lievaert gebruiken wij in onze Mariakerk
bij de viering van Witte Donderdag, 20 maart 2008.

Witte Donderdag - Laatste Avondmaal

Op de avond vóór zijn dood roept Jezus zijn leerlingen bijeen voor een avondmaal, dat zijn laatste zal zijn. Voor de maaltijd wast hij de voeten van alle aanwezigen. Tijdens de maaltijd deelt Jezus brood en de wijn. Deze maaltijd is symbool voor de liefde van Jezus, die daarbij tot het uiterste gaat.

Op het internet zijn vele, vele afbeeldingen te vinden rond het laatste avondmaal. Van de wereldberoemde muurschildering van Leonardo da Vinci uit de 15e eeuw tot een flauwe kitsch versie van Playmobil speelgoed-poppetjes. De laatste maaltijd van Jezus met zijn leerlingen blijft nog steeds tot de verbeelding werken.

Op mijn website heb ik vorig jaar een aantal van deze afbeeldingen (kunstwerken) verzameld en in een beeldpresentatie samengevoegd (het Laatste Avondmaal verbeeld). 

(Arnulf Rainer bewerkt hier een houtdruk uit 1476)

Op de foto-site van Flickr heeft McDowell meer dan 100 versies van het Laatste Avondmaal van de da Vinci uitvoering verzameld. Grappig om te zien (Flickr-1). Ook Neill Sinclair verzamelt vreemde versies, ook op Flickr-2. Nog meer op Flickr-3. Op het wtbw.net wordt verwezen naar een aantal controversiële versies van het Laatste Avondmaal (wtbw.net).
Meer kunst nog op Wikimedia.

11 Maart - Iraanse man moet zijn in de steek gelaten vrouw 
vergoeden met 8100 poëziebundels

Een Iraanse echtgenoot die zijn vrouw in de steek heeft gelaten, moet van de rechter meer dan 8000 poëzieboeken voor haar aanschaffen, als gevolg van een overeenkomst die het koppel sloot toen ze met elkaar in het huwelijk traden. Rechter Mahmud Baqal-Shiravan van het Hof voor Familiezaken in Teheran, veroordeelde een zekere Shahram tot het kopen van 8100 boeken voor zijn in de steek gelaten vrouw, tegen de overeengekomen kosten van 700 miljoen rial (50000 euro). Dat was vastgelegd in de ‘mehrieh’, op het moment van hun huwelijk vier jaar geleden. De mehrieh is wat volgens het islamitische recht de man op zich neemt om dat aan zijn bruid te doen toekome, op welk moment ze daar ook maar om vraagt. In feite komt het neer op een verzekering voor de toekomst van de vrouw, gezien de povere rechtspositie die zij in het geval van een echtscheiding gewoonlijk heeft. Normaal gesproken vragen de verse echtgenotes dat in de mehrieh geldbedragen, gouden munten, of – in het geval van meer welgestelde families – onroerend goed worden opgenomen. Maar deze jonge echtgenote uit Teheran betoonde meer interesse voor de klassiekers van de Perzische poëzie: van Khayyam tot Sadi, van Hafez tot Rumi, mysticus van het Soefisme. “Ik ben de dochter van een musicus, opgegroeid in een intellectueel milieu, en heb van jongs af aan van poëzie gehouden”, verklaarde de vrouw aan de rechter. (Bron: De Papieren Man)

7 Maart: Psalmen van nu

Bij uitgeverij oasemedia is een inspirerend boekje uitgekomen met 25 moderne psalmen van Geert Brokerhof  - van der Waa. Jarenlang was zij de stuwende kracht achter de Zoutkorrel en schreef zij diverse boeken voor kinderen jongeren rond geloof. Een voorbeeld:

Maak ons heel
Psalm in een wereld van maakbaarheid

God, we zoeken ons heil
in een perfect lichaam,
in strakke buiken, witte tanden
en een gave huid.
De tv biedt ons uitzicht
op cosmetische ingrepen
die een nieuw leven mogelijk maken.
specialisten prediken de zegeningen
van plastische chirurgie
die ons zal genezen
van onze onzekerheid
en onze onvrede met alles.

Verlos ons van de hoofdpijn
die wij onszelf bezorgen
met ons gepieker
of we wel meetellen
zoals we eruitzien.
Genees ons van het idee
dat we ons pas beter voelen
als we onze oren laten rechtzetten
en onze tanden bleken.

Laat ons inzien
dat we de moeite waard zijn
en geef ons vrede met onszelf.
God, maak ons heel.

3 Maart Thomasviering:
indringende kunstrituelen van Stefan Belderbos
daarbij mijn overweging over de droom van Jacob (Genesis 28: 10-22)

We hoorden een gedeelte uit het verhaal over Jacob, opgeschreven in het bijbelboek Genesis. We vormden in ons hoofd een beeld van deze vreemde figuur: slapend op een steen, dromend van engelen.

Ik zag daarna in de kunstperformance een mens sjouwend met zijn rustbed. Ook voor haar geen zachte matras. Maar kaal, zonder dekbed of kussen sleepte zij het ledikant mee. Stapje voor stapje, schuifelend, moeizaam. Alsof ik bijna naar een droom keek. En uiteindelijk veranderde het bed in een heuse ladder naar de hemel.

Ik hoorde flarden van dromen klinken; gedroomd door mensen die hier aanwezig zijn. Wensen, verlangens, beelden van wat onmogelijk lijkt.

Eerst over Jacob. Zijn naam zegt het al: pootje-lichter betekent zijn naam letterlijk. Een mens om nachtmerries van te krijgen. Als jongste in het gezin slaagt hij erin om via gemeen spel zijn broer Ezau te bedriegen. Hij gaat zelfs zo ver dat hij zijn vader op zijn sterfbed voorliegt. Kost wat kost wil hij de erfenis bemachtigen ten koste van zijn oudere broer. 
Jacob, een onmogelijk mannetje, vol intriges. En nu moet hij vluchten,  want zijn broer heeft hem door gekregen. Ternauwernood kan hij ontsnappen, niets kan hij meenemen en iedereen heeft hem verlaten. Bijna ga ik sympathie voelen voor deze slechte mens. 
Op de vlucht en helemaal aan zichzelf overgelaten gaat Jacob slapen onder de sterrenhemel. Een steen wordt zijn kussen. Beter heeft hij niet verdiend. 
En dan krijgt hij een droom, een hemelse droom, zoiets moois en prachtigs. Jacobs droom voorspelt hem een vruchtbare toekomst. Hij hoort een stem van God die hem vertrouwen geeft. Als hij wakker wordt, weet hij: deze droom verandert mijn leven totaal. Hij pakt de steen die hij als kussen gebruikte en maakt er een altaarsteen van: een heilige plek. Bethel noemt hij de plek, ‘huis van God'.

Bethel, zo'n heilige plek hebben wij allemaal. De plek in je binnenste waar alles om draait en waar jij steeds naar toe getrokken wordt, zoals een mot naar het licht. De plek waar het goddelijk licht woont, waar je contact kunt maken met de grond van het bestaan. De plek die Jacob niet kent. Want zijn leven van leugens en bedrog maken hem kapot. Hij houdt liever zichzelf voor de gek en zet daarmee zijn hart op slot. 
Inderdaad, vaak moet een mens eerst helemaal aan de grond zitten om bij zijn heilige plek te komen. Als je ten einde raad bent, kan Gods licht doorbreken.

Op zo'n moment komt Jacob als in een droom bij de kern van alles. Hij droomt van een ladder omhoog naar de hemel, een ladder heel diep zijn eigen binnenste in. Een opening naar de verscholen bron in jezelf. Die ladder nodigt uit: Jacob daal af in jezelf, breek het slot van je ziel open, kom uit je schulp, sta op, open je en durf te leven. En laat al jouw bedrog, laat je oude leven achter je.

Dit verhaal van Jacob nemen wij met ons mee, schuifelend, stapje voor stapje. Jacobs' slaap is onze slaap: zijn droom wordt de onze. Het verhaal is ook voor ons een uitnodiging. Om van onze dromen geen nachtmerries te maken. Laat je niet klein krijgen, blijf geloven in je dromen.
Koester dat heilig plekje in je hart.

FebruarI 2008: God in Oosterhout

Vorig jaar heeft Thomas Geloof en Cultuur de expositie Een levensweg verbeeld georganiseerd. Op heel persoonlijke en indringende wijze hebben kunstenaars toen momenten uit het levensverhaal van Jezus van Nazareth verbeeld. Velen (kunstenaars en bezoekers) voelden zich geraakt door de kunstwerken.

Opnieuw heeft Thomas in augustus 2007 een open uitnodiging gedaan aan kunstenaars. Nu met een veel bredere opdracht: om een kunstwerk te maken rond God. We hebben deze keer voor een vrije opdracht gekozen: God in Oosterhout. Hoe, wanneer en waar ervaren wij ‘God’ in ons leven? Welke beelden hebben wij van God?

Mysterie van Ansje de Ruijter (olieverf)

Ruim veertig kunstenaars (professioneel of amateur) hebben dit keer aan onze uitnodiging gehoor gegeven. Ook twee middelbare scholen uit Oosterhout werken mee. Het gaat om allerlei vormen van kunst (schilderwerk, fotomateriaal, beeldhouwwerk en andere kunst-uitingen).

De kunstwerken worden geëxposeerd in de Mariakerk  tot 6 April 2008. 
Van harte aanbevolen!

Uit mijn inleiding bij de opening van de expositie:

Vanavond start de expositie God in Oosterhout. Vanuit Thomas Geloof en Cultuur hebben we kunstenaars, professionele kunstenaars, amateurs en ook scholieren gevraagd om uit te drukken hoe zij God in hun eigen leven ervaren. Of misschien juist ook níet ervaren. Breng tot expressie hoe jij als kunstenaar God ervaart. Het was dus een open opdracht: je kunt er alle kanten mee uit. Voor ons van Thomas Geloof en Cultuur was dat erg spannend: gaat zo'n open opdracht ook kwaliteit opleveren?

Het resultaat mag er zijn, boven verwachting. Bijna 50 kunstenaars en kunstenaressen hebben
prachtige en ontroerende kunstwerken gemaakt. Wij zijn verheugd dat er zoveel animo is voor dit project van GOD IN OOSTERHOUT. Het is een heel diverse verzameling; straks hebt u alle tijd om de werken te bewonderen. En dan kunt u misschien ook de grote kracht ervaren die juist door deze diversiteit van werken opgeroepen wordt. Diversiteit maakt kunst sterk, net zoals diversiteit onze samenleving sterk kan maken.

Ik wil u kort uitleggen hoe we vanuit Geloof en Cultuur gekomen zijn tot deze invalshoek van GOD IN OOSTERHOUT. Een klein jaar geleden, in april 2007, werd het resultaat gepubliceerd van een breed landelijk onderzoek, dat verricht werd door het Sociaal Cultureel Planbureau Dat onderzoek heette: God in Nederland. Het was een groot opgezet landelijk opinie-onderzoek naar de godsdienstigheid en beleving van geloof en kerk in Nederland. Wat is de betekenis van geloof en kerk in ons land? Dergelijke onderzoeken worden ongeveer eens in de tien jaar gedaan om vergelijkingsmateriaal te hebben. Het resultaat van dit onderzoek werd kort samengevat door Joep de Hart, van het Sociaal Cultureel Planbureau, die hier op deze plek, in de Mariakerk is geweest om het uit te leggen:
"God is in Nederland, maar zonder vaste woon- en verblijfplaats. 
Zijn adres is zeker niet meer de plaatselijke kerk."
Het onderzoek laat zien dat Nederlanders nog steeds heel veel bezig zijn met geloof, met spiritualiteit, met religieuze ervaringen, met God ... Alleen zij doen dat niet meer op de plekken
die van oudsher daarvoor gebruikt werden: de kerken. Uit het onderzoek komt vooral naar voren - dat religie en kerkelijkheid in de beleving van mensen niet samen vallen - dat bijna twee op de drie Nederlanders geloof en religie belangrijk achten - en dat 96% van de gelovige Nederlanders niet nodig vindt dat er kerken bestaan. Geloof en spiritualiteit spelen nog steeds
een grote rol in het leven van Nederlanders alleen de kerken zijn daarbij van heel weinig betekenis geworden.

.... Daarom hebben wij vanuit Geloof en Cultuur gevraagd aan kunstenaars: willen jullie een expressie van God maken en breng jullie kunstwerken naar de Mariakerk! Om God ook weer terug te brengen naar onze kerk. Onze oprechte dank wil ik aan jullie uitspreken dat jullie zoveel energie en aandacht gegeven hebben aan al de kunstwerken hier in de kerk en zo God weer een beetje in onze kerk hebben gebracht!

Vanuit Geloof en Cultuur hebben wij kunstenaars gevraagd om hun ervaring met God, het Goddelijke, of gewoon God te verwerken in een kunstwerken. Maar is die opdracht wel mogelijk? Het is gebeurd, kijk maar naar alle werken in deze expositie.
Maar nogmaals: is het echt mogelijk om onze eigen ervaring van het Goddelijke af te beelden? Natuurlijk wanneer je God ervaart, hoe en waar dan ook, in de natuur, in kunst, in het licht, in mensen, dan wil je proberen om die ervaring uit te drukken in een verhaal, een gedicht, een schilderij, een kunstwerk. Wij mensen hebben de drang om alles wat we meemaken uit te drukken, om er kunst van te maken. En dat geldt ook voor onze ervaringen van God.

In de bijbel, in de brieven van Paulus, staat daar iets heel wezenlijks over geschreven. Alles wat we over God weten en zeggen, zo zegt Paulus, blijft een kwestie van speculeren, van bespiegelen. Wat we over God weten zien wij als in een wazige spiegel. "Nu kijken we nog in een wazige spiegel, maar straks staan we oog in oog. Nu is mijn kennen nog beperkt, maar straks zal ik volledig kennen, zoals ik zelf gekend ben." schrijft Paulus. Wij kunnen God niet volledig zien zoals God is, want God gaat al onze verbeelding te boven. En wat we van God uitbeelden, is vaak ook een spiegelbeeld van onszelf. Of zoals de mysticus Thomas Merton schrijft: "Ons idee van God zegt meer over onszelf dan over God." God leren kennen is ook meteen jezelf beter leren kennen. In de beelden die we over God maken, laten we ook heel veel van onszelf zien. We kunnen het in deze kunstwerken zien; zij laten heel intieme en wezenlijke lagen zien, niet alleen van God, maar ook van de persoon die het kunstwerk gemaakt heeft. God ontroert ons vanuit de ziel van de kunstenaar.

... Als ik God wil aanspreken, dan noem ik God namelijk het Geheim van het Leven. God blijft altijd mysterieus, een mysterie. Eén van de schilderdoeken heet Mysterie. Onze moderne maatschappij houdt niet van geheimen. Mijn stelling is: veel moderne mensen kunnen niet omgaan met geheimen. En dan denk ik niet alleen over informatie die vertrouwelijk is. In onze samenleving mag niemand iets te verbergen hebben. Bovendien: wij vinden iets primitief, als er geen verklaring voor is. Of in de wetenschap zeggen we dan: iets wat je niet kunt verklaren is onmogelijk, dat kan niet bestaan. Toch blijven veel dingen in het leven onverklaarbare geheimen en ze bestaan toch!

Het is een belangrijk thema in de geestelijke begeleiding van mensen: leren leven met de geheimen van het leven. Wij hoeven niet altijd de geheimen van het leven te doorgronden. Je hoeft ook niet te weten waarom je van iemand houdt; gewoon van iemand houden en je liefde onderhouden is al genoeg. De kern van het leven blijft altijd mysterieus.

Februari 2008: Hennie van Hattum 
benoemd tot nieuwe pastor voor Thomas!

Bisschop van den Hende heeft mevr. Hennie Van Hattum benoemd als nieuwe pastor voor de regio Oosterhout, met name voor het Thomasprofiel. Ik mag mij dus verheugen op een nieuwe collega erbij!

Onze regio Oosterhout heeft het voorbije jaar afscheid genomen van drie pastores. Eerst werd de vacature in het basiliekprofiel ingevuld met de benoeming van Anton Kamps. Hij werd ook de eind-verantwoordelijke priester voor Thomas. Het vertrek van diaken Franck Ploum (Thomas) en pastor Toos de Vries (Huiskamer) leidde slechts tot één vacaturestelling, omdat geen financiële middelen zijn voor invulling van beide vacatures. Riek Engelen heeft toen vanuit de Thomas te kennen gegeven graag binnen het huiskamerprofiel te willen werken.

Hennie is in Oosterhout geen onbekende, omdat zij vanuit het bisdom al enkele jaren ondersteuning heeft gegeven aan ontwikkeling van programma’s voor Thomas en huiskamerprofiel. 

De presentatie van pastor Hennie v Hattum gebeurt in de viering van zondag 9 maart.

Hennie, van harte welkom in de regio en vooral bij Thomas!

6 Februari: Aswoensdag

Meteen na Carnaval, met Aswoensdag begint de vastentijd, de veertig dagen waarin we ons voorbereiden op Pasen. Op de eerste dag van de Vastentijd tekenen christenen zich met gewijde as. De as wordt in de vorm van een kruisje op het voorhoofd getekend.

Het zichzelf bestrooien met as was al bij de oude natuurvolken en bij de joden bekend als een teken van boete en rouw. Blijkbaar ging het al om een wijd verbreide gewoonte die de christenen zijn blijven uitvoeren. In de vroege middeleeuwen was dit ritueel uitsluitend bestemd voor de zondaars die officieel beboet waren. In de loop der eeuwen werd de as-oplegging herleid tot een symbolisch kruisje. Aswoensdag wordt ook wel ‘kruiskensdag’ genoemd.

De as die gebruikt wordt is afkomstig van de overgebleven palmtakjes van het vorig jaar die nu verbrand worden. De as wordt gezegend en in de kerk kunnen  mensen het askruisje ontvangen.  Het askruisje wordt als symbool van de sterfelijkheid op het voorhoofd gedrukt. De pastor zegt daarbij de passende tekst: "Gedenk, o mens, dat gij van stof zijt en tot stof zult weerkeren."

Vasten: tijd van inkeer

Haast, lawaai en onrust,
zijn de kenmerken van een tijd
dat stilte uitgebannen wordt.
We luisteren niet meer van binnenuit:
vanwaar en wie we zijn
en waarnaar onderweg.
Hoe ver moet je gaan om tot rust te komen?
Of kan het ook dichtbij?
Luister naar de stilte,
wacht tot een ander spreekt met woorden
die de jouwe niet zijn.
Luister naar de stilte,
wacht op de stem van je hart
naar wat je beweegt, naar wat je bent.
Luister naar de stilte,
hoor wat God tegen je zegt,
voel de Liefde die ons draagt.

3 Februari: zondag van carnaval

Een vreemd weekend, deze zondag van carnaval, of beter nog van vastenavond. Het zijn immers de dagen voor het begin van de vastentijd. Wat een vreemd verschil: op zaterdagavond voorgaan in een feestende carnavalsviering in Den Hout en op zondag heel serieus preken over de bergrede van Jezus. Beiden heel verschillend, maar beiden inspirerend.

In Kluivenduikersgat (Den Hout) begint de carnaval met een viering in de kerk! We hebben zaterdag op passende wijze prins Kluif X en jeugdprins Joris ingezegend als voortrekkers van de Carrnaval. 

Zondagmorgen is de viering rond de evangelielezing van de bergrede (Mattheüs, 5,1-12) inderdaad een heel andere insteek. Op verzoek volgt hierbij mijn overweging uit deze dienst.

"Zojuist hebben we het eerste gedeelte gehoord van de bergrede van Jezus. Voor mij is de bergrede een van de sterkste redevoeringen die Jezus ooit gehouden heeft. Zeker ook omdat de bergrede de kern aangeeft van de ethische boodschap die Jezus ons voorhoudt: hoe staan christenen in het leven? Hoe handelen zij? Wat doe je om een goed christen te kunnen zijn?

Mattheüs, de evangelist, zet het meteen scherp in: "Toen Jezus al die mensenmassa's zag, ging hij de berg op..." In de streek waar Jezus rondtrekt en preekt, zijn helemaal geen hoge bergen, een paar heuvels misschien. Toch vertelt Mattheüs dat Jezus zijn toespraak hield vanaf een berg. Dat is zijn joodse manier van zeggen, om te laten zien dat er nu iets belangrijks gezegd gaat worden. Zoals Mozes, de grote historische leider van de joden, vanaf de berg Sinaï de thora, de tien geboden van God aan de mensen heeft gegeven, zo verkondigt Jezus de kern van zijn boodschap ook op een berg. Nu komt het, nu gaat Jezus het zeggen! Alle mensen hangen aan zijn mond.

En Jezus spreekt: 
"Zalig de armen van geest, want aan hen behoort het rijk Gods,
zalig die verdriet hebben, want zij worden getroost..."
Die toespraak slaat in als een bom. De mensen die het horen, raken geïnspireerd: ze geloven hem. Ze raken zo enthousiast dat er veel achter Jezus aangaan. De machthebbers worden bang voor de kracht van zijn boodschap en zullen hem oppakken en vermoorden. Wat maakt al deze mensen zo enthousiast? Welke boodschap heeft zo'n betekenis voor hen, en daarmee ook voor ons?

Het klinkt ons vertrouwd in de oren, we hebben het al zoveel keren gehoord. De ethische boodschap van Jezus, dat is de bergrede! Maar wees nou eerlijk: zo duidelijk zijn die zaligsprekingen niet. Vertaal ze eens naar onze tijd, naar ons dagelijks leven, dan lijken ze op geraaskal, onzin. Stel je maar eens voor dat iemand die aan de grond zit, beschaamd bij mij aanklopt omdat hij arm is, stel je voor dat ik zou antwoorden: beste mens, prijs je gelukkig! Want volgens het evangelie kiest God partij voor de armen...
Of stel je voor dat iemand die erg verdriet heeft bij mij langskomt om steun en troost; die troost je toch niet door te zeggen: beste mens, je zou je zalig moeten voelen, want God zal je troosten!
Als dat de kern van de boodschap van Jezus zou zijn, dan zou het inderdaad kloppen wat ze vaak zeggen: dat geloof de mensen dom en klein houdt, dat de kerk onrecht goed praat en altijd de kant van de sterken kiest.

Jezus bedoelt hier niet dat arme en ongelukkige mensen niet mogen klagen. Dat ze maar tevreden moeten zijn met hun lot en moeten leren leven met armoede en pijn. Als Jezus dat bedoeld zou hebben, dan hadden ze hem zeker uitgelachen en was er geen mens komen luisteren. Jezus bedoelt iets anders!

Jezus vervangt de tien geboden van Mozes niet door de acht zaligsprekingen. Hij is niet gekomen, zo zegt Hij zelf, om de oude wetten af te schaffen, maar om ze tot voltooiing te brengen, om de diepere betekenis ervan aan te geven. Jezus wil juist de diepere bedoeling van de wet duidelijk maken. De wet is er gemaakt voor de mensen, zegt hij, en de tien geboden van Mozes zijn bedoeld om mensen gelukkig te maken. De wet is er voor de mens, en niet omgekeerd! Wetgeving moet altijd een sociale dimensie hebben. De wet, de thora, moet een sociaal hart hebben.

Hij gaat zelfs verder. Jezus zet de dingen op zijn kop. Niet de machtigen zijn de maat voor de wet, niet de rijken zijn de standaard voor de samenleving, niet wie het goed hebben zijn het criterium voor het geluk. De boodschap van Jezus draait de dingen om. Hij  wil eerst met open oren luisteren naar hen die aan de onderkant van de samenleving leven, naar de armen, naar de zwakkeren, naar de slachtoffers.

En wat Jezus zegt klopt precies: soms zie ik op de televisie mensen die stikken van de armoe maar in al hun ellende toch nog levensvreugde uitstralen, terwijl wij ons bij de bakker druk maken of het brood wel vers is. Als je dan aan die schrijnende beelden ziet, mogen we ons wel schamen. 
En soms komen we mensen tegen die al heel hun leven ernstig ziek zijn, maar die toch een bewonderenswaardige levensmoed uitstralen. Dan is het terecht dat we ons schamen voor het gezeur over de kleine kwaaltjes waar we last van hebben.
En voortdurend zien we mensen die zich maar blijven inzetten voor vrede, gerechtigheid, een betere en schonere wereld. Dan mogen we ons best eens schamen voor onze gemakzucht en onverschilligheid.

Gelukkig dus dat ze er zijn, zulke vaak hele gewone, maar zalige mensen, die Jezus roemt.
Gelukkig zijn ze er, zalige mensen die in al hun bescheidenheid, en met al hun armoe en kleinheid, andere, rijke en vooraanstaande mensen beschamen en hun de ogen openen voor het echte geluk.

En al die goede, lieve, gekke, bescheiden en edelmoedige mensen, die zelden in de krant komen, die nauwelijks of niet gewaardeerd worden door degenen die het in onze wereld hebben gemaakt, zíj zijn het die de wereld redden.
God houdt van jullie, zegt Jezus, want God staat aan jullie kant.

Januari

Zoals u merkt wordt er momenteel wat minder hard gewerkt aan mijn website. Dat heeft helaas nog alles te maken met mijn gezondheid. Het gaat langzaamaan beter. 

17 Januari: De Dag van het Jodendom

In 2008 zal in katholiek Nederland voor het eerst een speciale Dag aan het Jodendom gewijd zijn. Dit initiatief is een logisch uitvloeisel van het beleid dat de bisschoppen in de afgelopen twaalf jaar gevoerd hebben. Bovendien is in bisschoppelijke documenten als 'Levend uit dezelfde wortel' (1995) en 'Levend met eenzelfde hoop' (1999) stilgestaan bij de verbondenheid met Israël en de betekenis die de ontmoeting tussen joden en katholieken kan hebben. Ook hebben Paus Johannes Paulus II en paus Benedictus XVI herhaaldelijk de speciale betekenis van het jodendom voor de Kerk onderstreept. Paus Johannes Paulus II sprak in 1986 zijn joodse gehoor in Rome zelfs aan met 'onze oudere broers'.

Website 'de Dag van het Jodendom' biedt veel artikelen, documenten en informatie over het Jodendom, en vooral over de relatie joden - christenen (katholieken).

11 Januari: Sambrosa slaapsap

Voor wie niet goed kan slapen, heb ik een prima tip. In de nachten dat de ischias-pijn  mij uit mijn slaap wil halen, gebruik ik een natuurlijk kruidenmiddel om te kunnen slapen: Sambrosa. Ik heb daar goede ervaringen mee. Het werd mij door een vriendin aanbevolen toen ik weken achtereen niet kon slapen en zelfs pijnstillers mij geen rust konden geven. 

Sambrosa sap wordt gemaakt uit de verschillende kruiden: haver, passiebloem, slaapmutsje, hop, meidoorn, maretak (!), quell stadon (?),  paardekastanje, vanille en honing. Het sap is ontwikkeld binnen de kruidenleer, een eeuwenoude methode waarbij men gebruikt maakt van heilzame kruiden of planten. Sambrosa is zeker geen slaapmiddel, maar het bevordert de slaapbereidheid en een gezonde nachtrust. Ongeveer drie kwartier voor het slapen gaan, neem ik een of anderhalve heelepel in. Ik kan er goed op slapen en word 's morgens niet wakker met een zwaar of loom gevoel. Heel wat bekenden hebben ook positieve ervaringen met dit slaapsap. Meer informatie en het sap is te bestellen op de website van easysleepplaza (domme naam trouwens). Verwacht er geen wonderen van, maar toch. En helpt het niet, het schaadt ook niet!

9 Januari gedichtje

In de oudste lagen van mijn ziel, 
waar hij van stenen is gemaakt, 
bloeit als een gaaf, ontkleurd fossiel 
de stenen bloem van uw gelaat.

Ik kan mij niet van u bevrijden, 
er bloeit niets in mijn steen dan gij. 
De oude weelden zijn voorbij 
maar niets kan mij meer van u scheiden.

M. Vasalis

Al enkele weken word ik dagelijks
prettig gekweld door dit gedichtje, 
dat bij ons op het kleinste kamertje hangt,
waar je zo lekker rustig lezen kunt.

6 Januari Drie Koningen - het licht tegemoet
(uit mijn overweging van de viering van Driekoningen:)

Drie koningen bezoeken ons elk jaar opnieuw. 
Kinderen, carnavalesk verkleed, met een ster in de hand, bellen aan bij de voordeur. Ze zingen enthousiast een drie-koningen-lied en ik beloon hen met een snoepje, mandarijn of geld. Prachtige folklore, maar het is  niet zo makkelijk om op het spoor te komen van de diepere betekenissen die liggen onder het verhaal van de koningen uit het Oosten.

Het evangelie van Mattheüs spreekt niet van koningen, ook niet van wijzen, maar van magiërs! Het gaat dus om magiërs, onderzoekers, zoekers. Wat waren dat voor mannen die op kraambezoek gingen bij Jozef en Maria? Het verhaal van de magiërs verwijst naar één van de belangrijkste oude godsdiensten uit het Midden Oosten: de leer van Zarathustra.
Volgens de geleerden is het christendom niet alleen voortgekomen uit het jodendom, maar heeft het ook haar wortels in de leer van Zarathustra. Misschien dat Mattheüs er ons nog aan wil herinneren, dat deze oude godsdienst aan de wieg heeft gestaan van het christendom.

Zarathustra, ofwel Zoroaster, is de grondlegger van de Perzische godsdienst, die nog steeds in de omgeving van Iran aanhangers heeft. Ook in India bij de Parsi’s vind je nog steeds een vorm van deze godsdienst. Freddie Mercury, de zanger van Queen, die bij de top 2000 van het oude jaar weer eens op nummer 1 eindigde was een Parsi en aanhanger van Zoroaster. Zijn verre voorouders waren uit Perzië gevlucht vanwege hun geloof.

Zoroaster leefde waarschijnlijk ongeveer 600 jaar voor Christus. Volgens hem waren er in beginsel twee goden. De ene voert de machten van het goede aan en de andere die van het kwaad. De mens moet in zijn leven een keuze maken tussen goed en kwaad, licht en duisternis. 
De leiders in de Perzische godsdienst heten magiërs. Zij waren priesters van Zoroaster. Op hun tempeltorens stookten zij vuren want licht en vuur waren symbolen voor de goede God. Misschien dat de lichtsymboliek in onze liturgie hieruit voortgekomen is. Opvallend is ook dat veel antieke kerken in het Midden Oosten gebouwd zijn op tempelresten van deze oude godsdienst. Vooral in de astrologie waren de volgelingen van Zarathustra erg ontwikkeld. Zij berekenden de banen van sterren en planeten. Hun visie heeft zeker invloed gehad op het christendom; tot bij de bij de Katharen in de Middeleeuwen duiken hun denkbeelden op.

De magiërs zijn zoekende mensen, op zoek naar spiritualiteit en naar God. Zij zijn het beeld van alle God-zoekers. Zij zongen geen liedjes, maar zij bestudeerden serieus heilige boeken en teksten. Zij stelden vragen: wat is de zin van het leven? Waar is God te vinden, en klopt het dat God op aarde te vinden is? Kun je God vinden door een heldere ster te volgen? Dat klinkt mysterieus voor ons, maar eigenlijk ook niet. Mensen lopen toch vaak ook achter sterren aan? Gelukssterren, horoscopen, stars, lichtpunten. Wij zijn allemaal een beetje zoekers die geloven dat het geluk uit de hemel valt. En zo gaat het verhaal van Mattheüs dus ook over ons.

Deze magiërs hebben vele, vele spirituele boeken gelezen. Tot zij ergens aan in de nachtelijke hemel een helder licht zien. Dat licht lonkte naar hen, nodigde uit om het te volgen. En zij zijn op weg gegaan: een lange reis. Zo is God: als wij met aandacht op zoek gaan, mogen we er zeker van zijn dat God ons een ster zal tonen, of op een andere manier zijn stem laat horen. Elke zoeker mag dit vertrouwen hebben: zoekt en ge zult vinden.

Het verhaal gaat verder: de zoekers klopten aan bij de officiële instanties, bij koning Herodes in Jeruzalem. Alle deskundigen, hogepriesters en schriftgeleerden, werden geraadpleegd. Daar viel volgens Mattheüs echter het licht uit; daar stopte de ster met schijnen, daar was het dus niet. De geleerden lazen wel uit de oude boeken, ze zegden wel mooie woorden over de koning die komen moest. Maar het eigenlijke wisten ze niet. Zo zijn geleerden vaak: met zoveel kennis en boekenwijsheid, maar de wijsheid van het leven, de kennis van Gods Licht kenden ze niet. En de magiërs wisten genoeg: in het paleis van Herodes is Gods licht niet te vinden. En toen de magiërs de deur van het paleis achter zich dicht sloegen was er weer dat heldere licht aan de hemel.

Naar Bethlehem dus, een eenvoudige plaats. En zie daar bleef de sterre stille staan. Als je zoekt naar zin, mag je dit oord niet voorbijgaan. .

Niet in een paleis, niet in een bibliotheek, niet in spirituele boeken, maar in de eenvoudige, menselijke omgeving van een stal, verwarmd door de os en de ezel, bij een moeder en een vader, in een pasgeboren kind, drong het bij de magiërs door: hier was het !
Nu ging hun hart open, nu kwamen ze aan, na een lange zoektocht.
Dit is alle reden om op je knieën te vallen: dit is waar elke zoekende mens voor buigt. Hier komt Gods licht je tegemoet!
Toen de magiërs dit beseften overviel hun een buitengewoon grote vreugde. En natuurlijk, de magiërs hadden geen zin meer om nog ooit naar Jeruzalem terug te keren. God is elders te vinden.

Inderdaad, de zoektocht naar God is een avontuur:
spannend, met momenten waarop het meezit
en momenten waarop je even de richting kwijt bent.
En we mogen erop vertrouwen:
het avontuur met God loopt goed af.
Het is goed dit aan het begin van een nieuw jaar in gedachten te houden.
Ik wens u voor dit nieuwe jaar
een spirituele zoektocht vol openheid en vertrouwen
en met buitengewoon grote vreugde!

(Adrie Lint)

3 Januari : "Wie is God?" 
is meest gebruikte zoekopdracht in Google in 2007

Vorig jaar werd via Google het meest gezocht naar God. Aldus het jaarverslag van Google Zeitgesit, die precies bijhoudt waar de populaire zoekmachine voor gebruik wordt. In de categorie "Wie is?" scoorde “Wie is God?” het hoogste. In de categorie ”Wat is?” stond "Wat is liefde?" op de eerste plaats. Het bevestigt nog eens hoe serieus internet ook gebruik wordt voor religieuze en pastorale vragen. 

1 Januari 2008

Ik wens u een
Gezegend Nieuwjaar!

De tijd ligt voor ons:
lang of kort
niemand weet.

Wat wordt de tijd, ons toegemeten?
Jagen en vlinderen achter alles aan,
met van alles mee?
Of leven in U met alle zoet en zuur.

Wat worden de dagen ons gegeven?
Verloren in de slommer van alledag,
ten onder gaan in wat ons overkomt?
Of rusten in U, hoe dan ook,
vertrouwen op U in lief en leed.

U God bid ik:
blijf de volle smaak van ons bestaan,
altijd open horizon van onze tijd:
Gij de Eeuwige die met ons gaat.
Amen

(Peer Verhoeven)

25 December: Zalig Kerstmis voor u!

In de kerstnacht hebben we ons laten inspireren door een muzikale kerstviering. Velen waren in de Mariakerk onder de indruk van de prachtige muziek en zang van de Thomas Cantorij. Samen met de dirigente Katinka Hoekstra heb ik het kerstoratorium Als appelbloesem in de winter bewerkt tot een viering met zang en muziek. Dit oratorium is van Marijke de Bruijne, met muziek van Anneke Plieger - van der Heide, Peter Rippen en Chris van Bruggen. Het is heus een indrukwekkende viering geworden, waar Katinka en ik erg tevreden over waren. Vooral omdat het stuk omgezet is tot een organische liturgische viering. 

Dit vond ik zelf een van de ontroerendste melodieën en teksten uit de kerstviering, helder gezongen door solisten en later door het koor. Het is de respons op de geboorte van het kind in de kribbe:

Verklangen dat blijft
Dat verlangen dat maar blijft
naar licht dat van nergens komt,
Dans van de sferen.
Liefde die jou omarmt,
gekend door het licht,
vrede die bij je blijft.
Dat verlangen dat maar blijft.

Ook de overweging die ik hield werd afgewisseld met drie korte zangstukken door solisten en parochiekoor. De overweging is een onderdeel uit het gehele viering en verwijst naar verschillende momenten uit de zang en gebeden. Als je de overweging afzonderlijk leest, zoals deze hieronder staat, kan het goed zijn dat de tekst wat te gedragen en minder vriendelijk overkomt dan tijdens de kerstviering.

Overweging in de kerstnacht  2007

Aarde in haar winterbaan (zang door solisten)
Aarde in haar winterbaan,
kort en klam en grijs de dag
komend uit en ingaand tot
- zonder einde of begin
de lange nacht.

Overweging (eerste deel)
Niet alleen midden in de winter, maar in elke lange nacht wordt licht geboren. Ergens vanuit de stilte, aan de grens van ons weten, komt Gods licht ons tegemoet. Zo kan God telkens in ons geboren worden wanneer we stil zijn, ons eenzaam weten en verloren voelen.
In vijf minuten stilte die we ons gunnen kan God ons ontmoeten. Want hoe zouden we God kunnen horen in het lawaai van onze gedachten? Hoe zouden we God kunnen ervaren tussen alle afspraken in onze overvolle agenda? Sla uw agenda eens dicht, neem de tijd, geef de volle aandacht en besef dat in iedere mens Gods licht ontspringt.
In het feest van Kerstmis vieren wij dat wij mensen diep verbonden zijn met God, zoals een kind met de navelstreng aan de moeder. Wij allemaal zijn van goddelijke oorsprong:kinderen van God. Wij mogen ons leven gaan in Gods licht.

Er is voedsel (zang door solisten)
Er is voedsel, overdaad.
Tijd van rust, van dankbaarheid.
Goeds om op terug te zien,
nieuw geluk dat komen gaat,
belofte blijft.

Overweging (tweede deel)
Als je goed kijkt in de ogen van een kind kun je nog de hemel zien, want het komt er nog maar net vandaan. Zo gebeurt bij de geboorte wat God ooit aan onze verre voorouders heeft beloofd: "Mensenlief, Ik hou van jullie, Ik blijf jullie nabij." De komst van dit kind is een teken van hoop en vrede. God die onder mensen woont: het hart van de hemel is het hart van de aarde.
Jezus, het kind in de kribbe, kijkt ons aan en wij weten: in de grond van ons bestaan is iedere mens weerloos als een kind. Zelfs een verhard mens wordt vertederd door de aanblik van een kind. 
En met de armpjes wijd uitgestrekt vraagt het kind om zorg en liefde: het wil gedragen worden. En meer dan ooit beseffen wij nu: zo is het met elke mens die wij ontmoeten. In ons hart weten wij dat iedere mens om liefde en vriendschap vraagt. En op de mooie momenten van ons leven
beantwoorden wij die vraag.
Precies dat heeft het kind van Nazareth ons geleerd toen hij groot en volwassen werd: mensen wees niet onverschillig voor elkaar. God heeft ons geschapen voor vrede en liefde en niet voor oorlog en geweld. Toen ze aan hem vroegen wat de voornaamste normen en waarden zijn in het leven, zei Jezus: "Heb je naaste lief, zoals je jezelf lief hebt en heb God lief met heel je hart." Dat is de kern van het ware mens-zijn. 
Het is onvoorstelbaar dat juist de geboorte van een kind de kiem van liefde in ons legt.

Weggeborgen (koorzang)
Weggeborgen, weg van licht
rust het zaad in zwarte grond,
tot het, sterk genoeg, ontkiemt,
niemand kent de juiste tijd
wanneer het komt.
Rustig door het donker gaan,
zoeken naar de kleinste vonk
die het duister hart verlicht,
die de wereld leefbaar maakt
en vrede komt.

Overweging (derde deel)
Het kind in de kribbe doet een appel op ons. Wat kunnen wij doen om de wereld leefbaar te maken, om de liefde van het kerstkind te beantwoorden? Hoe dragen wij de vrede uit? Moeten we de straat opgaan en actie voeren, ons verzetten tegen het geweld in het Midden Oosten? Van Afghanistan geen zoveelste Vietnam maken? We kunnen in ieder geval veel meer onze stem laten horen tegen het oorlogsgeweld op onze aarde.
Maar dat is misschien te grootschalig voor ons, te politiek beladen voor velen. We kunnen ook grootse kleine dingen doen: niet onverschillig worden, niet van ‘mijn tijd zal het wel duren' of ‘alleen kun je niet veel'. Maar respect in onze samenleving opbouwen, vooroordelen afbreken, niet discrimineren. Of heel eenvoudig: elkaar niet uit het oog verliezen, aandacht voor een ander hebben, je oefenen in naastenliefde, burenhulp, gastvrijheid. En tijd vrij maken voor dingen die echt van belang zijn.
En niet vergeten dat wij allemaal zo weerloos zijn als een kind, zomaar weg te vagen en afhankelijk van de liefde en zorg van een ander.
Misschien kan de geboorte van Jezus ons helpen om te blijven geloven in hoop en niet in wanhoop, in vrede en niet in geweld, in liefde en niet in haat, in het leven en niet in de dood.
Ja, zo wordt Christus in ons geboren.

(Adrie Lint)

12 December: Wim Eijk is nieuwe aartsbisschop

De huidige bisschop van Groningen, mgr. W. Eijk is benoemd tot aartsbisschop van Utrecht. Zijn benoeming lokt tegenstrijdige reacties uit. Bisschop van den Hende, oud kollega van Eijk, prijst hem als “een bestuurder met helder inzicht”. Kerkhistoricus Ton van Schaik ziet hem als een leider "die geleidelijk aan zijn rechtlijnige stempel gaat drukken op de kerkprovincie."
Opvallend is dat de nieuwe aartsbisschop niet de voorzitter wil zijn van de Nederlandse bisschoppenconferentie; ongebruikelijk in de Nederlandse traditie van de Rooms-katholieke kerk. Eijk zelf daarover: “Ik leg de prioriteit bij de persoonlijke kennismaking met de mensen in het aartsbisdom. Vervolgens wil ik mij richten op de problematiek van het aartsbisdom, met name op financieel gebied. Dat zal al mijn aandacht opeisen. Vandaar dat ik mij niet kandidaat stel voor het voorzitterschap van de Nederlandse bisschoppenconferentie. Dat betekent ook dat ik toch iets minder via de media zal communiceren. Wat dat aangaat ben ik misschien vrij restrictief.”

7 December:  www . koranenbijbel . nl

De IKON heeft een nieuw, interessante website gelanceerd. Verhalen uit de Bijbel en de Koran zijn samen verschenen op een website in het Nederlands, Engels en Arabisch. Initiatiefnemers IKON en Wereldomroep willen hiermee een dialoog bevorderen tussen christenen en moslims.

„We hadden de bijbel al van kaft tot kaft op internet staan en dachten: het zou mooi zijn om de koran erbij te zetten zodat belangstellenden op basis van thema’s kunnen vergelijken”, zegt Martin Fröberg, algemeen directeur van de IKON. Het plan om de site voor de rest van de wereld toegankelijk te maken kwam later. De Wereldomroep doet als seculiere organisatie mee omdat ze de discussie over de koran meer diepgang wil geven.

Via www.bijbelenkoran.nl kan iedereen de teksten van de twee heilige boeken met een zoekopdracht thematisch met elkaar vergelijken. (Bron: NRC)

Op de website is ook de volledige Koran vertaling van dr. F. Leemhuis online te lezen.

23 November - God in Gedichten

Voor mijn verjaardag kreeg ik van vrienden een prachtig boek: God in Gedichten. Met als ondertitel: De mooiste religieuze poëzie van de twintigste eeuw uit de Lage Landen. Een omvangrijke bloemlezing uitgekozen door Harry Gielen en Piet Thomas. Ik vind er ook veel voor mij onbekende religieuze poézie. Een tip dus om te geven voor elke Sint of Kerstman. Een voorbeeldje:

Er is iets in de dingen dat ontroert

Er is iets in de dingen dat ontroert:
het is de schoonheid niet der bloemen,
noch het glanzen van een blad, noch ´t roepen
van de roerdomp in de nacht. Het is
daarin, maar ook daarachter en daarboven
en daaronder, dieper in de grond, die
warm en geurig is als versgebakken brood.

Het zijn de sappen die onzichtbaar blijven,
diep in de wortels en het hart waarin het
leven roert. Het zijn de klanken en geluiden
die een kind kan horen als het zijn oor
te luistren legt dicht aan de grond. Het is
het trillen van de wingerdrank wanneer uw
hand haar aanraakt, en het beven van de
kever op het blad, dat groeit en zwelt.
Het is het dons der distelbloemen en de
pijn der wonden die uw vlees doorsplijt.
Het zijn de tekenen van Gods aanwezigheid.

Pieter G. Buckinx
(op pagina 34)
Ook te vinden op de website van Pieter Geert Buckinx Stichting.

14 November - Goed Nieuws
Moslims bidden in de kerk (Italië)

Priester Aldo Danieli in Paderno di Ponzano in de noordelijke regio Veneto, stelt moslims elke vrijdag in de gelegenheid elkaar in zijn kerk te onmoeten en er te bidden. Vrijwilligers van de parochie van Santa Maria Assunta vinden dat hun ontmoetingen met moslims hen in staat stellen 'om andere culturen te ontmoeten en om de muren van misverstand en intolerantie tussen verschillende culturen te slechten'. De ontmoetingen tussen beide bevolkingsgroepen worden georganiseerd door het Islamitische Centrum van Treviso. Er wonen 650 Noord-Afrikaanse immigranten op een bevolking van 9800 mensen in Paderno di Ponzano. (Bron: AD Kronos)

8 November - Nehelennia

Internet biedt een duizelingwekkende bron van informatie waar ik telkens weer versteld van sta. Vandaag in een kleine seconde kreeg ik de beschikking over informatie van vele religieuze en mythologische figuren en goden. Te vinden op de Encyclopedia Mythica. Met de passende dommeinnaam van pantheon.org. Voor wie in godsdienst en folklore is geïnteresseerd zeker een must. De website is onderverdeeld in zes regio's : Afrika, Amerika, Azië, Europa, Midden Oosten en Oceanië. Ook veel beeldmateriaal is bij de artikelen gevoegd.

Proef op de som! Zou de Encyclopedia Mythica weten wie Nehelenia was? Zij was voor mij de eerste Godin uit de vóór Romeinse tijd waar ik belangstelling voor kreeg. Waarschijnlijk een Keltische godin. Zij werd onder andere vereerd in onze provincie Zeeland. Vanuit mijn middelbare school zijn wij op bezoek geweest bij opgravingen in de Westerschelde, waar veel brokstukken van altaren voor Nehelenia gevonden zijn.  

En inderdaad  in de Encyclopedia Mythica is zelfs een zij het korte typering te vinden van de godin Nehelenia. Bent u nieuwgierig geworden naar haar? Bij Colijnsplaat op Noord Beveland is in 2004 een replica van een offertempel voor Nehelenia gebouwd. De Stichting monument Nehellenia verzorgt voorlichting en educatieve programma's rond deze onbekende godin. Meer informatie over de verering van Nehelennia onder andere op: Neeltje Jans of  Godin aan de Scheldemond.

6 November

Ik heb geen bijzondere openbaring
van Gods wil. Het is mijn vaste
overtuiging dat Hij zich dagelijks
aan ieder mens openbaart.
Maar wij sluiten onze oren voor die
stille stem.

Mahatma Gandhi

3 November  -  Hubertusdag

Vanmorgen krijgen we bij de koffie gewijde huubkes, ofwel hubertusbroodjes. Kleine broodjes, in de vorm van een kadetje. Met of zonder krentjes. Lekker, vanwege de speciale deegsmaak. Vanmorgen hoefde ik niet vroeg op om de broodjes te zegenen in de bakkerij. De pastoor van Baarle-Nassau had ze al in de hoofdbakkerij gewijd. Want huubkes horen gezegend te zijn met het water van de kerk. 

Vandaag is het de heilige dag van St. Hubertus. Eén van de volksgebruiken op deze dag zijn die kleine hubertusbroodjes. St. Hubertus zou prima passen in deze tijd. Als hij nu zou leven, zou hij waarschijnlijk meteen lijstduwer van de Partij voor de Dieren worden en de drijfjacht verbieden. Hubertus leefde rond 700 in Brabant en was een rijke edelman. Volgens een legende ging hij op Goede Vrijdag uit jagen. Hij vond het spoor van een reusachtig hert. Met pijl en boog wilde hij het afschieten en toen schrok de edelman want hij zag een brandend kruis tussen de hoorns van het hert. Hij knielde neer en een goddelijke stem sprak Hubertus toe en verbood hem te jagen. Van een jager werd hij een beschermer van dier en mens. 

Historisch klopt het verhaal helaas niet. Want het jachtverhaal is waarschijnlijk overgenomen van de martelaar St. Eustachius, de eigenlijke patroon van de jagers. Pas veel later is Hubertus de